Zachcianki w ciąży – skąd się biorą i czy można im ulegać?
Zachcianki w ciąży to przypadłość każdej przyszłej mamy. Częsta ochota na różne smaki i dziwne połączenia kulinarne to niemal codzienność. Niektóre kobiety wierzą, że konkretny rodzaj zachcianek może wskazywać na płeć dziecka. Jakie są najczęstsze zachcianki w ciąży? Czy można im ulegać? Kiedy zaczynają się zachcianki w ciąży?
Zachcianki w ciąży – skąd się biorą?
Zachcianki w pierwszych tygodniach ciąży związane są z silną potrzebą spożywania określonego rodzaju pokarmu. W związku z tym zjawisko to określa się również jako głód selektywny. Potrzebę spożywania specyficznej grupy produktów (lub składników odżywczych) w czasie ciąży zgłasza niemal 50–90% kobiet! Zachcianki pojawiają się zwykle w końcówce I trymestru 1.
Wśród możliwych źródeł ciążowych zachcianek, najczęściej wymienia się 2 przyczyny 1:
- zmiany hormonalne,
- niedobory żywieniowe.
Zachcianki ciążowe a zmiany hormonalne
Okres ciąży to prawdziwa burza hormonalna. W organizmie przyszłej mamy zachodzi szereg zmian, które mają przygotować jak najlepsze podłoże do rozwoju malucha i zapewnić mu odpowiednie warunki. Z uwagi na te przeobrażenia kobiety często obserwują wiele zmian w swoim dotychczasowym zachowaniu, również w sposobie żywienia 1.
Za zwiększonym łaknieniem w czasie ciąży i głodem selektywnym (zachcianki) stać może neuropeptyd Y, odpowiadający za pobudzanie apetytu. Jego stężenie w czasie ciąży wzrasta kilkukrotnie, dlatego też jest jedną z możliwych przyczyn zwiększonego i specyficznego łaknienia w tym okresie 1.
Zachcianki ciążowe a niedobory żywieniowe
Rozwój maluszka w łonie mamy naturalnie wiąże się ze zwiększoną potrzebą na uzupełnienie większości składników odżywczych. Między innymi dlatego kompleksowe i dobrze zbilansowane żywienie kobiety w ciąży ma kluczową rolę 1.
Niektóre zachcianki mogą być gwałtowną reakcją na zapotrzebowanie jakiejś substancji odżywczej. Najczęściej wiąże się z to z niedoborami w diecie (a więc potrzebą uzupełnienia) witamin z grupy B, folianów, żelaza oraz magnezu 1.
Jakie są najczęstsze rodzaje ciążowych zachcianek? Czy można im ulegać?
Zachcianki w ciąży mogą mieć dość specyficzny charakter. Jednak większość kobiet najczęściej obserwuje u siebie nieodpartą chęć na słodycze bądź fast foody. Może pojawiać się również ochota na 1:
- słone i pikantne potrawy,
- nabiał,
- określone owoce czy warzywa.
O ile chęć na owoce, warzywa czy niektóre rodzaje nabiału nie budzi żadnych zastrzeżeń w czasie ciąży, o tyle przy pozostałych zachciankach należy zachować większą ostrożność, zwłaszcza w przypadku chęci na słodycze czy fast foody 1.
Słodycze (np. ciastka, gotowe ciasta, czekolady i inne słodycze z jej dodatkiem), chipsy oraz fast foody są źródłem tzw. izomerów trans-nienasyconych kwasów tłuszczowych. Izomery te sprzyjają większemu stężeniu cholesterolu LDL (tzw. zły cholesterol) oraz mogą zakłócać prawidłowy rozwój maluszka 2.
Dlatego też kobiety w ciąży powinny starać się unikać spożywania tego rodzaju produktu. Chęć na słodkie można zaspokoić, przygotowując własne, domowe wypieki czy inne wyroby.
Zachcianki w ciąży a płeć dziecka – czy ma to związek?
Zachcianki w ciąży a płeć dziecka to temat, który bardzo interesuje przyszłych rodziców. Wśród ciążowych zachcianek istnieje również wiele teorii sugerujących, że silna potrzeba spożywania określonego rodzaju produktów może świadczyć o płci dziecka. Teorie te pozostają nadal wyłącznie w kanonie ludowych przesądów, gdyż brak na nich rzetelnych dowodów naukowych.
- Al-Mehaisen, L. i inni. "Is there a relationship between children's behaviour and food cravings during pregnancy?", Journal of Taibah University Medical Sciences, 2018
- Szostak-Węgierek, D. "Produkty niewskazane w czasie ciąży", Medycyna Praktyczna, dostęp: 8.11.2021